«Ο θάνατος ενός πρώην Ανώτατου Άρχοντα όμως - πέρα από την ανθρώπινη πλευρά - έχει συμβολική σημασία. Δείχνει το πώς οι Έλληνες στέκονται απέναντι στην Ιστορία τους. Οι Δημοκρατίες δεν αποσιωπούν το παρελθόν τους. Μόνο τα αυταρχικά καθεστώτα συνηθίζουν να "σβήνουν φωτογραφίες" και σελίδες ολόκληρες... Η Δημοκρατία είχε πει κάποτε ο Μιτεράν είναι, τελικά, η διαχείριση των συμβόλων. Και η Δημοκρατία στην Ελλάδα δεν κινδυνεύει».

Η πράγματι εξαιρετική αυτή δήλωση του Αντώνη Σαμαρά, δίνει το μέτρο του γεγονότος του θανάτου του πρώην βασιλιά και του πως στεκόμαστε ως Έλληνες, ως Ελληνική Πολιτεία μπροστά σ’ αυτό. Αμήχανοι και με μια λογική ίσων αποστάσεων αρχικά, και μια προσπάθεια υποβάθμισης ώστε να μην δυσαρεστήσουμε κανένα; Γιατί όμως;; Ο Κωνσταντίνος είναι ο τελευταίος βασιλιάς των Ελλήνων, κομμάτι της ιστορίας μας και της συλλογικής μνήμης, νόμιμος ανώτατος πολιτειακός άρχοντας μέχρι το δημοψήφισμα του 1974, που κατάργησε τον θεσμό αυτό στην Ελλάδα, και έκτοτε εδώ και μισό αιώνα έχουμε προεδρευομένη Δημοκρατία. Ο ίδιος, ο Κωνσταντίνος δεν ήταν καθόλου αμήχανος στο να αποδεχθεί την ιδιότητα του απλού πολίτη πλέον και να επιλέξει να ζήσει, όταν του το επέτρεψε πλέον η Ελληνική Πολιτεία, και να πεθάνει στην πατρίδα του. Ασφαλώς και δεν είναι τώρα η στιγμή για την ιστορική αποτίμηση του ρόλου του ως βασιλιά, αν και ήδη κάποιοι έσπευσαν να μιλήσουν για την μελανότερη περίοδο της ιστορίας, οι ίδιοι που κραυγάζουν και ασχημονούν πάντα, ακόμη και μπροστά στο γεγονός του θανάτου ενός ανθρώπου. Αλλά για μια αποκατάσταση της αλήθειας, γιατί αποσιωπήθηκε εντελώς αυτές τις μέρες, λίγους μήνες μετά το πραξικόπημα της 21 Απριλίου 1967, ο Κωνσταντίνος έφευγε κυνηγημένος από τους δικτάτορες μετά από αποτυχημένη κίνηση εναντίον τους και κατέφυγε από τον Δεκέμβριο του 1967 στην Ρώμη. Ο Κωνσταντίνος ζούσε εξόριστος εκτός Ελλάδας μέχρι που έπεσε η δικτατορία. Αυτά προς αποκατάσταση της ιστορίας τουλάχιστον για τότε. Από εκεί και πέρα. Ο θεσμός του κληρονομικού ανώτατου άρχοντα πέρασε στην ιστορία. Ο Ελληνικός λαός το 1974 έκανε την επιλογή του. Ωστόσο, και επειδή ακούγονται τόσα αυτές τις ημέρες περί Δημοκρατίας. Το αν ο ανώτατος άρχοντας θα είναι κληρονομικός η αιρετός, δεν έχει να κάνει με την δημοκρατία, αλλά με την οργάνωση της μορφής του πολιτεύματος. Η Αγγλία έχει βασιλιά και είναι ίσως η υποδειγματικότερη δημοκρατία στον πλανήτη. Όπως και μια σειρά κρατών της Βόρειας Ευρώπης. Αλλά αυτό έχει να κάνει με την κουλτούρα τους, τις παραδόσεις, την ιστορία τους. Η Ελλάδα έχει λύσει το πολιτειακό ζήτημα εδώ και 50 χρόνια. Δεν ξέρω γιατί με το άγγελμα του θανάτου του Κωνσταντίνου, έπρεπε ξανά να δοθούν διαβεβαιώσεις ότι η δημοκρατία μας δεν .. κινδυνεύει.

Σε κάθε τέτοιο θλιβερό γεγονός δίνουμε εξετάσεις ανθρωπιάς και πολιτισμού, λέει ο Αντώνης Σαμαράς. Ακριβώς αυτό. Δεν είναι ούτε ζήτημα κέντρου, ούτε δεξιάς, ούτε αριστεράς. Είναι ζήτημα ανθρωπιάς, πολιτισμού και σεβασμού στην ιστορία μας.

Βάνα Ζέρβα