Πιλοτικό πρόγραμμα στον Αμβρακικό Κόλπο ξεκινούν η Nestlé Ελλάς σε συνεργασία με την Εναλεία, με στόχο την αναγέννηση των λιβαδιών zostera – ενός ευαίσθητου αλλά ζωτικού οικοσυστήματος που υποστηρίζει τη θαλάσσια ζωή και συμβάλλει στην αντιμετώπιση των προκλήσεων της κλιματικής κρίσης.

Στα νερά του Αμβρακικού Κόλπου, κοντά στη Βόνιτσα, υπάρχει ένας μοναδικός και λιγότερο γνωστός φυσικός θησαυρός. Σε αυτό το οικοσύστημα, όπου η θαλάσσια ζωή συνδέεται άρρηκτα με την ευημερία των τοπικών κοινοτήτων, η πλούσια αλιευτική παραγωγή έχει αποτελέσει για γενιές το κύριο μέσο διαβίωσης. Εκεί απλώνονται τα θαλάσσια λιβάδια zostera, που παίζουν καθοριστικό ρόλο στη διατήρηση της βιοποικιλότητας και της ζωής στην περιοχή.

Ο Αμβρακικός Κόλπος, ένα από τα σπουδαιότερα Εθνικά Πάρκα της Ελλάδας, είχε από πάντα κομβικό ρόλο τόσο στην επιβίωση όσο και στην κουλτούρα των κατοίκων του Αμβρακικού. Σημαντικός του “κάτοικος” είναι τα θαλάσσια λιβάδια zostera,  που ρυθμίζουν ουσιαστικά την υγεία της θάλασσας.

Συχνά αποκαλούνται “φυσικοί πνεύμονες της θάλασσας”. Αποτελούν φυσικό καταφύγιο και πηγή τροφής για πλήθος θαλάσσιων οργανισμών, λειτουργούν ως φίλτρο που συγκρατεί ρύπους και, το σημαντικότερο, συμβάλλουν στην απορρόφηση του διοξειδίου του άνθρακα, περιορίζοντας τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. 

Ωστόσο, σήμερα τα λιβάδια zostera απειλούνται από την εντατική ανθρώπινη δραστηριότητα και την κλιματική κρίση, με αποτέλεσμα το οικοσύστημα να υποβαθμίζεται. Η προστασία τους είναι πλέον ζήτημα άμεσης προτεραιότητας. Και η πιο ουσιαστική απάντηση σε αυτή την πρόκληση βρίσκεται στη συνεργασία, στη συλλογική δράση και στην αξιοποίηση της επιστημονικής γνώσης προς όφελος του περιβάλλοντος και των τοπικών κοινωνιών.

Η Nestlé Ελλάς, αναγνωρίζοντας την ανάγκη να προστατεύσουμε άμεσα τα ευάλωτα θαλάσσια οικοσυστήματα, ενώνει δυνάμεις με την Εναλεία και το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων σε μια δράση που φέρνει κοντά την επιστήμη, την εταιρική υπευθυνότητα και την κοινωνική συνεισφορά.

Στο επίκεντρο της πρωτοβουλίας βρίσκεται η αναζωογόνηση των θαλάσσιων λιβαδιών Zostera στον Αμβρακικό Κόλπο – λιβάδια που κάποτε άκμαζαν και σήμερα έχουν υποστεί σοβαρές αλλοιώσεις. Η σημασία της δράσης ξεπερνά την περιβαλλοντική αποκατάσταση.

Όπως επισημαίνει και ο Διονύσης Καρβέλης, Υπεύθυνος Έργου για την Εναλεία: «Η συνεργασία αυτή, μιας κοινωνικής επιχείρησης, ενός ακαδημαϊκού ιδρύματος και μιας μεγάλης εταιρείας αναδεικνύει την ανάγκη συλλογικής δράσης και επιστημονικής καινοτομίας, που δεν περιορίζεται μόνο στην περιβαλλοντική αποκατάσταση αλλά και στην ενδυνάμωση των τοπικών κοινωνιών, ιδιαίτερα των αλιέων, που αποτελούν κρίσιμο μέρος της βιώσιμης ανάπτυξης.»

Η αποκατάσταση των θαλάσσιων λιβαδιών Zostera προχωρά μέσα από τη συστηματική φύτευση νεαρών φυτών και τη συνεχή παρακολούθηση της εξέλιξής τους, με στόχο να δοθεί ξανά ζωή σε περιοχές που έχουν υποβαθμιστεί.

Άλλο ένα σημαντικό στοιχείο εδώ είναι ότι στο επίκεντρο αυτής της προσπάθειας βρίσκονται νέοι επιστήμονες, που με τη φρέσκια τους ματιά, την ακαδημαϊκή τους γνώση και το πάθος τους για βιωσιμότητα, αναλαμβάνουν ενεργό ρόλο στην αντιμετώπιση σύνθετων οικολογικών προκλήσεων.

Μεταπτυχιακοί φοιτητές και ερευνητές του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων συμμετέχουν ενεργά στο έργο, εφαρμόζοντας τις γνώσεις τους στην πράξη και συμβάλλοντας στην καταγραφή και αξιολόγηση πολύτιμων στοιχείων για το οικοσύστημα του Αμβρακικού.

Ο Καθηγητής του Τμήματος Βιολογικών Εφαρμογών & Τεχνολογιών, κ. Ιωάννης Λεονάρδος, επισημαίνει: «Το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων διαθέτει επιστημονικές ομάδες που δραστηριοποιούνται σε καινοτόμες τεχνικές, με στόχο την εφαρμογή τους προς όφελος τόσο του περιβάλλοντος όσο και της τοπικής κοινωνίας. Πρωτοβουλίες όπως αυτή ενισχύουν την εκπαίδευση των νέων επιστημόνων και συμβάλλουν στην αξιοποίηση της γνώσης για το κοινό καλό.»

Η αποκατάσταση των λιβαδιών Zostera στον Αμβρακικό δεν αποτελεί μια μεμονωμένη προσπάθεια, αλλά εντάσσεται σε μια συνεπή πορεία της Nestlé Ελλάς για την προστασία των θαλάσσιων οικοσυστημάτων. Είναι ένα ακόμη ουσιαστικό βήμα σε μια συνολική στρατηγική που έχει στόχο να συμβάλλει στην αναγέννηση των θαλασσών και τη διαφύλαξη των φυσικών μας θησαυρών.

Στο πλαίσιο αυτό, η Nestlé Ελλάς συνεργάζεται με την Εναλεία εδώ και έξι χρόνια στο πρόγραμμα «Mediterranean Cleanup», μέσα από το οποίο έχουν ήδη πραγματοποιηθεί εκτεταμένες δράσεις απομάκρυνσης θαλάσσιων απορριμμάτων από περιοχές όπως ο Αργοσαρωνικός, ο Θερμαϊκός, ο Ευβοϊκός και ο Αμβρακικός κόλπος, πάντα σε συνεργασία με τους επαγγελματίες αλιείς και με έμφαση στην ανακύκλωση και την κυκλική αξιοποίηση των υλικών.

Ο Διευθύνων Σύμβουλος της Nestlé Ελλάς, Νίκος Εμμανουηλίδης, αναφέρει σχετικά: «Η συνεργασία μας με την Εναλεία, που ξεκίνησε το 2019, κορυφώνεται μέσα από το πρόγραμμα αποκατάστασης θαλάσσιων λιβαδιών, το πρώτο του είδους του, που υλοποιούμε και με τη συνεργασία του Τμήματος Ζωολογίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων. Η πρωτοβουλία αυτή αντανακλά τη δέσμευσή μας στη βιωσιμότητα και την προστασία των φυσικών πόρων, ενώ παράλληλα δίνει τη δυνατότητα στη νέα γενιά ερευνητών να καινοτομήσει και να συμβάλει ενεργά στις λύσεις για το μέλλον. Η συνεργασία και η ανταλλαγή γνώσης είναι ουσιώδεις για να αντιμετωπίσουμε τις προκλήσεις της κλιματικής αλλαγής».