6 Αυγούστου 2026- Μεταμορφώσεως του Σωτήρος

Η σημερινή γιορτή προσδιορίζει τον σκοπό-λόγο και την ποιότητα της ανθρώπινης ζωής. Όπως φωνάζει ο Ντοστογιέφσκι, του ανθρώπου δεν του φτάνει να ζει θέλει και να ξέρει γιατί ζει. Έτσι κάθε άνθρωπος πέραν από τον καθημερινό διάκοσμο του βίου θέλει να ξέρει αν όλα αυτά έχουν νόημα και σκοπό. Αν αξίζουν. Αν χρειάζονται.

Η ανάγκη για αλήθεια (και όχι για ειλικρίνεια, δεν αναπληρώνει η πραγματική παρουσίαση του θέματος, τον λόγο ύπαρξης του θέματος) είναι αναπόδραστη. Είναι ο λόγος, που δε μου φτάνει μονάχα το ψωμί, που δεν χορταίνω με λίγα, που συνειδητοποιώ ότι η ύπαρξή μου είναι υπόθεση απείρως μεγαλύτερη από ένα καλοκουρδισμένο θηλαστικό, που καταλαβαίνω ότι το σώμα είναι στην πραγματικότητα ένα είδος εργαλείου της θέλησης η οποία το χρησιμοποιεί προς άντληση ψυχαγωγίας και ικανοποίησης.

Λίγες μέρες προ της θυσίας του Χριστού, μετά από μια τριετία με πλείστα όσα σκαμπανεβάσματα της αποστολικής παρέας, ο Χριστός, που δεν τον αγγίζει η πλήξη και η απογοήτευση από αυτούς και αυτά που έπλασε "παραλαμβάνει" τους τρεις μαθητές Πέτρο, Ιάκωβο, και Ιωάννη, για να τους δείξει, σε κείνους και σε μας, το... πως ο άνθρωπος αλλάζει! Τον ήξεραν, Τον έβλεπαν, Τον ζούσαν. Οι εκδηλώσεις και οι ενέργειες του χαρακτήρα Του τους ήταν πολλές φορές αφορμή έκπληξης και απορίας. Ρωτούσαν και αυτοί... πόθεν ἡ σοφία αὕτη και τώρα ξαφνικά ενώ προσεύχονται συμβαίνει μια... σοκ θεραπεία! Τον βλέπουν πλημμυρισμένο φως. Το πρόσωπό Του. Το σώμα Του. Τα ρούχα Του. ΟΛΟΣ ΦΩΣ. Τον είχαν ακούσει να τους λέει: Ἐγώ εἰμί τό φῶς τοῦ κόσμου... Τότε πίστευαν ότι εννοούσε το φώς του μυαλού, τη δυνατότητα να καθοδηγεί. Εδώ τώρα βλέπουν-ζουν ότι σημαίνει υπαρξιακή πραγματικότητα. Αυτό που όντως είναι, και το "κρύβει" ώστε να κατανοηθεί σωστά από τους... θεατές! Πράγμα που φανερώθηκε στην ερώτηση για κατασκευή σκηνών. Γεγονός που επεξηγείται στο Ευαγγέλιο με την έκφραση... «Μή εἰδώς ὅ ἐλάλει» (ο Πέτρος).

Επειδή ατυχώς και μεις δεν ξέρουμε... έχουμε «εθνικό μας ύμνο» το «έτσι είμαι εγώ, δεν αλλάζω». Οι συνθήκες της καθημερινότητας, όπως λέει και ο Αββάς Μακάριος «ο κόσμος είναι ένας τόπος όπου σε ωθούν να λες και να κάνεις ανοησίες», μας σπρώχνουν σε κάτι τέτοιο.

Ο Χριστός λοιπόν σήμερα μας τονίζει ότι έχουμε έτσι κι αλλιώς δύο όψεις. Μια εξωτερική, θεατή από μας και όλους και μια εσωτερική, θεατή σπανίως από κάποιους, και ατυχώς, συνήθως αόρατη και από εμάς τους ίδιους. Ταυτιζόμαστε μ΄ αυτήν την θεωρούμε παγιωμένη και ότι είναι αδύνατον να αλλάξει. Έρχεται κάτι τέτοιο ως διευκολιντική υπεκφυγή αρνητικής απάντησης στο ερώτημα ο άνθρωπος αλλάζει. Θεωρούμε ότι αυτή μας η τοποθέτηση είναι δεδομένη σαν άλλες γραμμές τρένου πάνω στις οποίες βρέθηκα χωρίς να τις διαλέξω. Φυσικά... για μένα φταίει κάποιος άλλος... οι γονείς... η κληρονομικότητα... το περιβάλλον... η μόρφωση! Με μια τέτοια νοοτροπία όμως και στάση ο άνθρωπος μένει ανήλικος ανεύθυνος και αυταπατόμενος.

Δεν θέλουμε να αλλάξουμε, βολεμένοι στον "τάφο" της συνήθειας, ακόμα κι αν μια τέτοια ταφή σημαίνει «δυσοσμία και πτωμαΐνη». Ο Χριστός με τη μεταμόρφωση μας καλεί σε κίνηση και αλλαγή των συνθηκών ύπαρξής μας. Εμείς κάτι τέτοιο το θεωρούμε ουτοπία. Φυσικά δεν πάει κανείς πουθενά αν δεν σηκωθεί από την καρέκλα του. Σιγοτραγουδάμε το γνωστό: «πήραμε την ζωή μας λάθος...» στο πρώτο του μέρος χωρίς να συνεχίζουμε και με το «κι αλλάξαμε ζωή». Μεταμορφούμενος ο Χριστός κάνει φανερά τα θέματα της εσωτερικής ποιότητας και του προσωπικού κέρδους από αυτή την ποιότητα. Όταν οι μαθητές βλέπουν το μεταμορφωμένο Χριστό, η άμεση αντίδραση-ανταπόκρισή τους είναι: Καλόν ἐστιν ἡμᾶς ὧδε εἶναι. Μακάρι να μείνουμε εδώ πάντα.

Για εμάς τους σημερινούς μένουν θέματα που πρέπει να τα δούμε με ρεαλισμό.

Μας γοητεύει η αλλαγή αλλά πρέπει να αναλάβουμε το κόπο για κάτι τέτοιο. Τα λόγια μένουν λόγια όσο δεν υλοποιούνται. Θέλουμε να αλλάξουμε, αλλά μένει η λογική απαίτηση της πραγματικότητας αν το θέλουμε τόσο όσο απαιτείται ώστε να γίνει πραγματικότητα.

Ο χρόνος που περνάει αλλάζει τις συνθήκες και αλλοιώνει τις αντοχές. Είναι νερό που δεν σμιλεύεται, σμιλεύει. Οι αλλαγές που "ψάχνουμε" δεν είναι των συνθηκών αλλά των κριτηρίων. Ο Χριστός μεταμορφώθηκε μέσα στις ίδιες χθεσινές και προχθεσινές συνθήκες. Τις άλλαξε, δεν τον άλλαξαν οι συνθήκες. «Ο χρόνος τα αλλάζει όλα, εκτός από κάτι μέσα μας, που μένει έκπληκτο (ανθιστάμενο;) από την αλλαγή» (Th. Hardy 1840-1928). Η εσωτερική μας έκπληξη πρέπει να είναι προσκόλληση στη γοητεία της αλλαγής. Απόφαση να αλλάξουμε. Συνειδητοποίηση ότι για κάτι τέτοιο χρειάζεται μια εσωτερική διεργασία αγάπης και αποδοχής του τρόπου και της ποιότητας του Χριστού.

Τι σημαίνει σήμερα να είσαι άνθρωπος πίστης στο Χριστό; Κάτι τέτοιο φανερώνεται στο πώς μιλάς, με την έννοια πώς εκλαμβάνεις τη γλώσσα. Αν δηλαδή απουσιάζουν από τα λόγια τα ψεύτικα κλισέ, η απάνθρωπη κοροϊδία, οι ψεύτικες συνταγές παρηγοριάς. «Η αγάπη δεν είναι κάποιο συναίσθημα αγαθής προαίρεσης προς τον πλησίον, αλλά το να τον βλέπω, ως το πρόσωπο του Χριστού, έτσι ώστε να μπορέσω να ακούσω αυτό που ο Θεός έχει πεί σ΄ αυτόν και τώρα το προσφέρει δι’ αυτού και σε μένα» (R. Williams).

Πρέπει να ακούσουμε αυτό που ο πλησίον μας Ιησούς Χριστός λέει σε μας, για τη σχέση μας με τον Θεό Πατέρα. Να εκλεπτύνουμε την ακοή και την προσοχή μας και να αρχίσουμε να περπατάμε σιγά σιγά μέσω της προσευχής (που δεν είναι συναλλακτική συνταγή αλλά ραντεβού αγάπης) την ουσιαστική μεταμόρφωση της ζωής μας.

Όσο κοντύτερα προς το φως, τόσο σαφέστερη η θέαση του εαυτού μας.

Όσο πλησιάζουμε προς το φως, τόσο πλησιάζουμε (σαν τις ακτίνες του κύκλου με το κέντρο του) και μεταξύ μας.

Και αν στη προσπάθεια έρθει ο δαιμονικής πειρασμός ότι είναι πελώριο ας τον αντιμετωπίσουμε με τη σοφία του παιδικού ανέκδοτου:

- Ξέρεις πως μπορείς να φας έναν ελέφαντα;

ρωτάει το ένα παιδί το άλλο ρητορικά, και σπεύδει αμέσως να δώσει την απάντηση:

- Από λίγο κάθε μέρα.

Ας ξεκινήσουμε ακούγοντας την πανάρχαια προτροπή του Μ. Ισαάκ του Σύρου: Μεγίστη παρρησία πρός Θεόν, μικρά πολιτεία διαμένουσα. Είναι πολύ μεγάλο στα μάτια του Θεού, κάτι λίγο, που όμως το κάνεις με συνέπεια.

Εύκολες λύσεις (τύπου Κίρκης) δεν υπάρχουν.

Το «δια μιας» είναι εγωϊστικό ψέμα.

Η σπορά και ο θερισμός απέχουν. Η ευθύνη μας εκδιπλώνεται στη διαδρομή ανάμεσα στα δύο!

Τώρα: «Μεταμορφοῦται Χριστός σώζων ἅπαντας».

Αμήν. Με ευχές για ουσιαστικό εορτασμό.

Ο εφημέριος σας

π. Θεοδόσιος