Ξεχωριστή και ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα η επιστημονική ημερίδα για την ανοξική ζώνη του Αμβρακικού Κόλπου που πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή, στην Πρέβεζα, από τον Φορέα Διαχείρισης Υγροτόπων Αμβρακικού και το Πανεπιστήμιο Πατρών.

Αρκετοί ομιλητές με επιστημονική κατάρτιση πάνω στο θέμα, απέδωσαν με απλό και κατανοητό τρόπο το μείζον πρόβλημα της ανοξίας ή υποξίας σε αρκετά σημεία του Αμβρακικού Κόλπου.

Κατά την έναρξη της ημερίδα, σύντομο χαιρετισμό απεύθυναν ο Μητροπολίτης Πρέβεζας Χρυσόστομος, ο Δήμαρχος Πρέβεζας Χρ. Μπαΐλης κ.α.

Ο Κωνσταντίνος Κουτσικόπουλος, Καθηγητής στο Τμήμα Βιολογίας του Πανεπιστημίου Πατρών και Πρόεδρος του Φορέα Διαχείρισης Υγροτόπων Αμβρακικού,  παρουσίασε μέσω διαγραμμάτων και εικόνων την ανοξία ή υποξία στον Αμβρακικό Κόλπο, τις αλιευτικές δραστηριότητες, ενώ έκανε λόγο για την μεγάλη σημασία του για την περιοχή μας.

Όπως είπε, το οξυγόνο είναι απαραίτητο για την επιβίωση των ψαριών και των ασπόνδυλων οργανισμών στο θαλάσσιο περιβάλλον. Στα υδάτινα οικοσυστήματα το οξυγόνο που προέρχεται από την ατμόσφαιρα ή το φυτοπλαγκτόν διαλύεται στο νερό και χρησιμοποιείται για να καλύψει τις αναπνευστικές ανάγκες όλων των ζωικών οργανισμών, ακόμα κι εκείνων που κινούνται ή κολυμπούν κοντά στον πυθμένα ή είναι εγκατεστημένα σταθερά σε αυτόν. Μετά τη διάλυσή του στα επιφανειακά νερά, το οξυγόνο φυσιολογικά αναμιγνύεται με το νερό των βαθύτερων στρωμάτων. Όταν διακόπτεται η παροχή οξυγόνου στα βαθύτερα στρώματα, ή η κατανάλωσή του υπερβαίνει την επαναδιάθεσή του, η συγκέντρωσή του μειώνεται σε επίπεδα που δεν αρκούν για την επιβίωση των περισσότερων ζωικών οργανισμών. Η κατάσταση αυτή καλείται υποξία. Η ανοξία είναι η κατάσταση κατά την οποία το οξυγόνο απουσιάζει εντελώς.

Η αναπλ. Καθηγήτρια του Τμήματος Γεωλογίας του Παν/μίου Πατρών Μαρία Γεραγά, αναφέρθηκε  στη διαχρονική εξέλιξη των χαρακτηριστικών του Αμβρακικού σημειώνοντας πως από το 1880 μέχρι το 1975, ο Αμβρακικός φαίνεται να έχει υγιή πυθμένα και μεγάλα ποσοστά οξυγόνου, στη συνέχεια, απο το 1975 και ύστερα, λόγω της ανθρωπογενούς δραστηριότητας, το οξυγόνο άρχισε να μειώνεται και το σύστημα να μην μπορεί να επουλωθεί.

Ο Δρ. Άγγελος Τζώτσος (ΕΜΠ) παρουσίασε τον Αμβρακικό από το διάστημα, μέσα από ενδιαφέρουσες εικόνες.

Ο Γιώργος Παπαθεοδώρου - Καθηγητής στο Τμήμα Γεωλογίας του Παν/μίου Πατρών,  έκανε λόγο για την τεχνολογία και έρευνα για την ωκεανογραφική μελέτη του Αμβρακικού, τόνισε ότι για ένα ευαίσθητο και εύθραυστο σύστημα, που αποτελεί το μοναδικό μεσογειακό φιορδ και μικρογραφία της Μαύρης Θάλασσας, χρησιμοποιήθηκε η τελευταία λέξη της Τεχνολογίας για την έρευνα

Ο Δρ. Ηλίας Φακίρης - Τμήμα Γεωλογίας του Παν/μίου Πατρών, παρουσίασε μετρήσεις και τα διαφορετικά χαρακτηριστικά των τεσσάρων λεκανών του Αμβρακικού. Όπως είπε, η ανοξία παρουσιάζεται κάτω από τα 15 μέτρα βάθος. ‘

Ο Ξενοφών Δήμας (Τμήμα Γεωλογίας του Παν/μίου Πατρών)  μίλησε για τον Πυθμένα του Αμβρακικού και παρουσίασε μοναδικές εικόνες με τους κοραλλιογενείς σχηματισμούς που υπάρχουν.

Ο Γιώργος Κατσέλης (Καθηγητής ΤΕΙ Δυτικής Ελλάδας) μίλησε για την αλιευτική εκμετάλλευση, ενώ η Δρ. Sarah Faulwetter αναφέρθηκε σε μία πρωτοβουλία για τη συμμετοχή των πολιτών στη μελέτη του Αμβρακικού.

Παραθέτουμε απόσπασμα από τις ομιλίες:

Ο κ. Κουτσικόπουλος, στο δεύτερο μέρος της ημερίδας, μίλησε για τις αλιευτικές δραστηριότητες και την παρακολούθηση της ανοξικής ζώνης. Η Μαρία Γεραγά για την διαχρονική εξέλιξη του Αμβρακικού Κόλπου.

Με βάσει όσα ανέφεραν οι ομιλητές, μία από τις πιο παραγωγικές παράκτιες ζώνες και μια από τις σημαντικότερες υγροτοπικές περιοχές της χώρας είναι αυτή του Αμβρακικού. Ο Αμβρακικός δεν είναι μια κοινή παράκτια ζώνη, αλλά ένας εμβληματικός κόλπος και χρήζει ιδιαίτερης μεταχείρισης.

Από τη δεκαετία του 70 οι ιχθυοπαραγωγικές ικανότητες του Κόλπου έχουν αναδειχθεί. Σε αυτό όμως το οικοσύστημα την τελευταία 20ετία έχουν καταγραφεί μαζικοί θάνατοι ψαριών σε μονάδες ιχθυοκαλλιέργειας στον Αμβρακικό κόλπο με αποκορύφωμα το θάνατο 1000 τόνων ψαριών το Φεβρουάριο του 2008. Το μέγεθος του τελευταίου αυτού συμβάντος οδήγησε σε μια σειρά από πρωτοβουλίες που έφεραν στην επιφάνεια το περιβαλλοντικό πρόβλημα του Αμβρακικού κόλπου.

Η οικολογική, οικονομική και πολιτισμική σημασία των οικοσυστημάτων του Αμβρακικού δικαιολογούν απόλυτα την ανάγκη κατανόησης της δομής και της δυναμικής των χαρακτηριστικών του. Οι διαθέσιμες πληροφορίες και στοιχεία αλλά και οι απόψεις της διεθνούς επιστημονικής κοινότητας συνηγορούν στην ανάγκη μελέτης και διαχείρισης του προβλήματος της ανοξίας, οι επιπτώσεις της οποίας στο οικοσύστημα αλλά και σε σημαντικές παραγωγικές δραστηριότητες παραμένουν άγνωστες ή σοβαρά υποεκτιμημένες.

Παραθέτουμε βίντεο που αναπαριστά την εισροή θαλασσινού νερού και εκροή γλυκού νερού στον Αμβρακικό Κόλπο, καθώς και μια καλή ψαριά:

Στόχος των Φορέων που πραγματοποίησαν την έρευνα, είναι η συγκέντρωση, η αρχειοθέτηση, η ανάλυση, και η παρουσίαση βιοτικών και αβιοτικών στοιχείων που σχετίζονται με την ανοξική ζώνη και τις επιπτώσεις της και παράλληλα την οργάνωση μιας δομής παρακολούθησης και διαχείρισης. Η επιδίωξη είναι το έργο να οδηγήσει στην ανάπτυξη μιας δομής πολύπλευρης παρακολούθησης του οικοσυστήματος του Αμβρακικού, με έμφαση πάντα στο μείζον πρόβλημα της ανοξίας, όπως προβλέπεται στα πλαίσια της Ολοκληρωμένης Διαχείρισης της Παράκτιας Ζώνης. Μετά το πέρας του έργου, η δομή αυτή θα χρησιμεύσει στην ενίσχυση της δραστηριότητας του Φορέα Διαχείρισης των Υγροτόπων του Αμβρακικού που και με αυτόν τον τρόπο θα αναβαθμίσει τη θέση του θεματικά και θεσμικά. Το έργο λοιπόν αναμένεται να οδηγήσει στη διαμόρφωση ενός σχεδίου δράσης με στόχο τη βελτίωση της ποιότητας των υδάτινων μαζών του Αμβρακικού, περιορίζοντας έτσι τις αρνητικές επιπτώσεις στις παραγωγικές και άλλες δραστηριότητες των κοινοτήτων που έχουν άμεση εξάρτηση από το συγκεκριμένο οικοσύστημα.

Άρης Τσελίκος