Λίγο μετά τις 18:00 ξεκίνησε η ιστορική ομιλία του Κυριάκου Μητσοτάκη στο αμερικανικό Κογκρέσο, μία ημέρα μετά τη συνάντηση που είχε ο Έλληνας πρωθυπουργός με τον Αμερικανό πρόεδρο Τζο Μπάιντεν. 

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης εισήλθε στην αίθουσα λίγο μετά τις 18:00, μέσα σε χειροκροτήματα και επευφημίες από τους Αμερικανούς γερουσιαστές και βουλευτές.

Δεν υπάρχει μεγαλύτερη τιμή για τον εκλεγμένο ηγέτη του λαού που δημιούργησε τη δημοκρατία να απευθύνεται στους αιρετούς του λαού που υπεραμύνθηκαν των δημοκρατικών ιδεωδών από τη στιγμή της δημιουργίας του κράτους τους, ανέφερε απευθυνόμενος στην κοινή σύνοδο της Γερουσίας και της Βουλής των Αντιπροσώπων ο Κυριάκος Μητσοτάκης, ο πρώτος Έλληνας πρωθυπουργός που μιλά ενώπιον των μελών των δύο αμερικανικών νομοθετικών σωμάτων.

Ο πρωθυπουργός συνέχισε την ομιλία του με ιστορικές αναφορές και μίλησε για την «Πολιτεία» του Πλάτωνα και τη θέση των γυναικών στην κοινωνία και τα αξιώματα, απευθυνόμενος στις παριστάμενες, Κάμαλα Χάρις και Νάνσι Πελόζι.
Οι προπάτορες των ΗΠΑ σμίλευσαν το αμερικανικό Σύνταγμα πάνω στις αρχές του ελληνικού μοντέλου, τόνισε ο πρωθυπουργός, αναφερόμενος στην Αρχαία Αθήνα. Ο ελληνικός λαός ενέπνευσε τη δημιουργία της αμερικανικής Δημοκρατίας, υπογράμμισε. Η δημιουργία της δικής σας Δημοκρατίας ήταν το νερό στο αυλάκι, ένα μοντέλο για τoυς καταπιεσμένους ευρωπαϊκούς λαούς.
Ο κ. Μητσοτάκης αναφέρθηκε στη Δημοκρατία και την ελευθερία ως διδάγματα του παρελθόντος με το βλέμμα στο μέλλον: «Η γέννηση της Δημοκρατίας στην Αρχαία Αθήνα οδήγησε σε δημιουργικό πνεύμα στην Ελλάδα. Η δημιουργία της Δημοκρατίας των ΗΠΑ δημιούργησε τη μεγαλύτερη επέκταση ελευθερίας και προόδου που έχει γνωρίσει ποτέ ο άνθρωπος».
«Μας δείξατε ότι η ελευθερία είναι ένα αγαθό, για το οποίο αξίζει να πολεμήσουμε… Οι δικοί μας προπάτορες κοίταξαν από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού για υποστήριξη. Μίλησαν για τη δίψα ελευθερίας, ήθελαν να μιμηθούν εσάς. Ήθελαν να φανούν αντάξιοι των προσδοκιών σας» συνέχισε.
«Αν αντικαταστήσουμε τη λέξη Ελλάδα με τη λέξη Ουκρανία, θα δείτε τρομακτικές ομοιότητες με το σήμερα. Όπως συμβαίνει με τη Μαριούπολη, το Μεσολόγγι είχε εξαιρετικούς αμυνόμενους πριν από την τελική έξοδο. Όταν βλέπουμε τον ίδιο πόνο, την ίδια θλίψη σε μία πόλη με ελληνικό όνομα, θυμόμαστε το Μεσολόγγι και το κόστος του δικού μας αγώνα. Ακόμα και σήμερα δεν έχουμε ξεχάσει τους Αμερικανούς εθελοντές. Τα ονόματα τους τιμούνται… Πολλοί φρόντισαν γυναίκες και παιδιά που είχαν μείνει άστεγοι. Το πρώτο σχολείο θηλέων δημιουργήθηκε στην Αθήνα από έναν Αμερικανό πάστορα» υπογράμμισε ο πρωθυπουργός.  
«Αφελώς πιστέψαμε ότι, μετά τον Ψυχρό Πόλεμο, η Ευρώπη έχει βρει το μονοπάτι της ειρήνης. Ότι η ένωση της Ευρώπης θα οδηγούσε τον πόλεμο στο χρονοντούλαπο της Ιστορίας. Τώρα, γνωρίζουμε ότι κάναμε λάθος. Κοιτάμε προς το Κίεβο, την Οδησσό, τη Μαριούπολη, που δημιουργήθηκε από την Αικατερίνη τη Μεγάλη, για να εγκατασταθούν οι Έλληνες της Κριμαίας, που ήθελαν να ξεφύγουν από τον οθωμανικό ζυγό» είπε ο πρωθυπουργός.
Κάνοντας συγκρίσεις του αγώνα για την ανεξαρτησία που έδωσαν οι Έλληνες με τον πόλεμο στην Ουκρανία, είπε ότι η χώρα μας δεν μπορεί να σφυρίζει αδιάφορα και εξέφρασε την αταλάντευτη στήριξη της Αθήνας στην Ουκρανία και την απερίφραστη καταδίκη της επιθετικότητας του Βλαντιμίρ Πούτιν.
Αναφερόμενος εν γένει στον ιστορικό αναθεωρητισμό, είπε ότι δεν θα γίνει ανεκτός από κανένα δημοκρατικό κράτος, ενώ κάλεσε τους Αμερικανούς γερουσιαστές και βουλευτές να μην ξεχάσουν την εισβολή και τη διχοτόμηση της Κύπρου, ζητώντας λύση πάνω στη βάση των ψηφισμάτων του ΟΗΕ.
Ο πρωθυπουργός δεν παρέλειψε στο σημείο αυτό να καταδικάσει την τουρκική προκλητικότητα, στέλνοντας μήνυμα ότι η Ελλάδα δεν θα ανεχτεί καμία παραβίαση της εθνικής της κυριαρχίας, αλλά ούτε και τις υπερπτήσεις στο Αιγαίο: «Η Ελλάδα είναι πάντοτε ανοιχτή στο διάλογο. Θα ήθελα να είμαι απολύτως σαφής. Δεν θα δεχθούμε καμία συμπεριφορά που παραβιάζει την εθνική μας κυριαρχία. Θα πρέπει να σταματήσουν άμεσα οι υπερπτήσεις πάνω από τα ελληνικά νησιά».
Με βουλευτές και γερουσιαστές των ΗΠΑ να σηκώνονται πολλές φορές από τις θέσεις τους, για να τον χειροκροτήσουν, ο κ. Μητσοτάκης είπε, χαριτολογώντας, ότι δεν δέχεται τόσες επευφημίες στην ελληνική Βουλή.
Ακολούθως, τόνισε ότι «είναι μία αναγκαιότητα και όχι επιλογή η οικοδόμηση πολλαπλών σχέσεων. Ανησυχώ περισσότερο σχετικά με τον εσωτερικό κατακερματισμό των Δημοκρατιών μας», ενώ δεν παρέλειψε να κάνει αναφορά και στην ανάγκη επιστροφής στην Ελλάδα των Γλυπτών του Παρθενώνα. 
Ακόμη, αναφέρθηκε στους Έλληνες που έγιναν αποδεκτοί από το αμερικανικό κράτος και έκανε ιδιαίτερη μνεία στα κοινά του αμερικανικού και του ελληνικού λαού, που είναι θεματοφύλακες της Δημοκρατίας.

Στη συνέχεια, ο Πρωθυπουργός θα έχει συνάντηση με την Αντιπρόεδρο των ΗΠΑ, Καμάλα Χάρις.