Μιας και πλησιάζουν σε λίγες μέρες οι εθνικές εκλογές, ας θυμηθούμε πότε και πώς λειτούργησε το εκλογικό σύστημα στην Ελλάδα.
Με την έλευση των Βαυαρών του Όθωνα το 1833 ως μέσο ψηφοφορίας ήταν το ψηφοδέλτιο, όπου ο ψηφοφόρος σημείωνε χειρόγραφα τον εκλεκτό του υποψηφίο. (Νωρίτερα επικρατούσε η προφορική ψηφοφορία). Το χειρόγραφο ψηφοδέλτιο χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά το 1834 στις δημοτικές εκλογές του νομού Αργολίδας και Κορινθίας. Επειδή όμως οι περισσότεροι Έλληνες εκείνη την περίοδο ήταν αναλφάβητοι και συνεπώς εύκολα χειραγωγούνταν από τους κομματάρχες, το ψηφοδέλτιο καταργήθηκε με το Σύνταγμα του 1864 και αντικαταστάθηκε από το σφαιρίδιο(μικρό μολυβένιο βώλο). Η ψήφος με σφαιρίδια χρησιμοποιήθηκε στις εθνικές εκλογές του 1865, όπου νικητής ανεδείχθη ο Αλέξανδρος Κουμουνδούρος. Σε κάθε εκλογικό τμήμα υπήρχαν τόσες κάλπες όσοι και οι υποψήφιοι. Η κάλπη ήταν κατασκευασμένη από λευκοσίδηρο (τσίγκο) και χωρισμένη εσωτερικά σε δύο μέρη όπου εξωτερικά το δεξιό μέρος της κάλπης ήταν λευκό και έγραφε ΝΑΙ και το αριστερό μέρος μαύρο και έγραψε ΟΧΙ. Στην κάλπη ήταν κολλημένος ένας σωλήνας όπου οι πολίτες έβαζαν το χέρι τους και έριχναν το σφαιρίδιο. Ένας εκλογέας εάν ήθελε να καταψηφίσει τους υποψήφιους έριχνε το σφαιρίδιο στο μαύρο τμήμα που αντιστοιχούσε στο ΟΧΙ. Και γι αυτό τον λόγο έχει μείνει μέχρι τις μέρες μεταφορικά η φράση "τον μαύρισα". Για να μην ακούγεται σε πιο μέρος της κάλπης έπεφτε το σφαιρίδιο το εσωτερικό της καλύπτονταν απο ύφασμα. Ενίοτε κάποιοι φανατικοί οπαδοί ενός υποψηφίου δάγκωναν το σφαιρίδιο για να δείξουν την αφοσίωση τους στον εκλεκτό τους. Από αυτό το γεγονός έχει μείνει μέχρι σήμερα η φράση "το έριξα δαγκωτό". Ο κάθε εκλογέας έπρεπε να περάσει υποχρεωτικά από όλες τις κάλπες των υποψηφίων και να ακολουθήσει την ίδια διαδικασία. Διαφορετικά ετιμωρείτο με πρόστιμο και με ποινή φυλάκισης. Επίσης πολλοί υποψήφιοι χρησιμοποιούσαν βία και νοθεία, προκειμένου οι ψηφοφόροι να τους ψηφίσουν. Η ψηφοφορία δεν διαρκούσε μία μέρα όπως σήμερα, αλλά πολλές μέρες, καθώς το οδικό δίκτυο ήταν σχεδόν ανύπαρκτο και οι κάλπες μεταφέρονταν με ζώα από πόλη σε πόλη και από χωριό σε χωριό.
Πρέπει να σημειωθεί ότι η ψήφος με σφαιρίδια ήταν διαδικασία χρονοβόρα και στο Σύνταγμα του 1911, που φέρει τήν σφραγίδα του Ελευθερίου Βενιζέλου, δεν συμπεριλήφθηκε η διαδικασία της ψήφου με σφαιρίδια. Στις εθνικές εκλογές της 7ης Νοεμβρίου 1926 χρησιμοποιήθηκε το (έντυπο) ψηφοδέλτιο με το σταυρό προτίμησης που ισχύει μέχρι σήμερα.
Ας ελπίσουμε πως η διαδικασία της ψηφοφορίας θα αλλάξει στο μέλλον ως προς το καλύτερο, έτσι ώστε να μην επιβαρύνεται οικονομικά το κράτος , καθώς και να μην καταστρέφεται το περιβάλλον. Αφού είναι γνωστό, πως κόβονται χιλιάδες δένδρα για να γίνουν ψηφοδέλτια.

Ο Χρήστος Κώστας είναι φοιτητής της φιλοσοφικής σχολής του τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας Ιωαννίνων.