Η συνήθεια πολλές φορές κάνει τα πράγματα να χάνουν το περιεχόμενό τους και να γίνονται απλώς μια καλή συνήθεια. Η συνήθεια είναι πολύ μεγάλη δύναμη· είναι όμως και δύναμη προς τα επάνω και δύναμη προς τα κάτω. Μια καλή συνήθεια βοηθάει τον άνθρωπο να περπατήσει γρήγορα. Μια κακή συνήθεια τον ρίχνει κάτω και τον κάνει εξαρτημένο άτομο. Αλλά σε κάποια θέματα ουσίας η συνήθεια δεν λειτουργεί πάντοτε. Λειτουργεί ανάστροφα. Κάθε χρονιά γιορτάζουμε των Βαΐων, κάθε χρονιά παίρνουμε βάγια. Κάθε χρονιά, τόσες χρονιές, που έγινε παροιμία -για τους Έλληνες τουλάχιστον- που λέει «όποτε πάω στην Εκκλησιά, βάγια μοιράζουν».

Σήμερα, λοιπόν, Κυριακή των Βαΐων, εν όψει της Μεγάλης Εβδομάδος, ακούσαμε και στο Ευαγγέλιο και στα τροπάριά μας -αν στήναμε λίγο το αυτί- να επαναλαμβάνεται η προσφώνηση που έκαναν στον Χριστό και Του λέγανε: «Ὡσαννά, εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος». Εδώ είναι το ζουμί της σημερινής γιορτής· στο «Εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος». Ο Χριστός δεν είναι κάπου για να πάει κάπου αλλού. Δεν δεσμεύεται από τον χώρο, είναι παντού. Εμείς είμαστε κάπου και πηγαίνουμε κάπου αλλού, ή ερχόμαστε από αλλού. Όταν λέμε «Εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος», δεν το εννοούμε τεχνικά. Εκεί, στο περιστατικό στα Ιεροσόλυμα, είχε μια τεχνική έκφραση· ο Χριστός ήταν στην Βηθανία και πήγαινε στα Ιεροσόλυμα. Αλλά, και για τότε, και πολύ περισσότερο για τώρα, η Εκκλησία, αυτό το «Εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος» το διαβάζει αλλιώτικα. Δηλαδή πώς; «Έρχεται ο Χριστός να με συναντήσει». Εδώ είναι το μεγαλείο και η τραγωδία. Να μην το συνειδητοποιεί κανείς αυτό, και να μην ξέρει τι θα είναι αυτή η συνάντηση.

Στην σχέση του ανθρώπου με τον Θεό, πάντοτε είναι ο άνθρωπος αυτός που εγκαταλείπει. Ο Θεός δεν εγκαταλείπει. Μετά από λίγες ημέρες θα Τον βλέπουμε επάνω στον Σταυρό. Αυτοί με τους οποίους έζησε τρία χρόνια μαζί, αυτοί που τον είχαν να δει να κάνει θαύματα, να περπατάει επάνω στα νερά, να αυξάνει τα ψωμιά, είχαν δει άπειρα πράγματα, που, αν μη τι άλλο, τους είχαν γεμίσει από προβληματισμούς, αυτοί οι άνθρωποι εξαφανίστηκαν. Δεν έφυγε ο Χριστός από τον Σταυρό. Έφυγαν οι Απόστολοι. Αν αυτό έγινε και ισχύει για εκείνους, πολύ περισσότερο έχουμε εμείς αυτόν τον κίνδυνο. Ο Χριστός δεν φεύγει, είναι εκεί Σταυρωμένος, μονίμως Σταυρωμένος επάνω στον Σταυρό της αγάπης Του για εμάς. Με τα χέρια Του απλωμένα για να συνειδητοποιούμε ότι η αγκαλιά Του δεν κλείνει ποτέ. Εκείνος έρχεται προς εμάς με μια αγκαλιά ανοιχτή, όπως συναντάμε έναν αγαπημένο και ανοίγουμε την αγκαλιά μας για να τον υποδεχτούμε. Η τραγωδία είναι: «Εμείς περιμένουμε μια τέτοια συνάντηση»; Και αυτό που είπα και πιο πριν: «Η συνάντηση τι θα είναι; Τι θα σημαίνει για την καθημερινότητά μας αυτή η συνάντηση»;

Εδώ ξεκινάει ο κόπος τού να αρχίσει κανείς να συνειδητοποιεί πώς γίνεται χριστιανός ο καθένας μας, ο παπάς, οι χριστιανοί, αυτός που θα βαπτιστεί μεθαύριο. Όλοι μας έχουμε αυτόν τον μόνιμο κίνδυνο. Εκείνος να έρχεται προς εμάς, εμείς να λέμε «Εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος» με το στόμα, ή ο παπάς, ο ψάλτης, οι χριστιανοί την Κυριακή των Βαΐων, και να μην αντιλαμβάνονται εάν ήρθε ή δεν ήρθε, αν είναι ή δεν είναι.

Θα αρχίσουμε απόψε τις βραδινές ακολουθίες της Μεγάλης Εβδομάδος, που ονομάζονται «Νυμφίοι». Νυμφίος σημαίνει γαμπρός. Ο Χριστός, δηλαδή, μας λέγει η Εκκλησία, είναι Αυτός με τον οποίο η ψυχή μας πρέπει να ταυτιστεί. Σε κάθε γάμο δεν υπάρχουν βαθμοί συγγένειας. Οι δυο άνθρωποι γίνονται ένα. Η συζυγία δεν μετράει ως βαθμός συγγένειας. Ταυτίζονται οι σύζυγοι. Η εικόνα αυτή χρησιμοποιείται για να καταλάβουμε ότι ο Χριστός θα έρθει για να ταυτιστεί με την ψυχή μας. Εκείνος θα έρθει και θα το γιορτάζουμε τα βραδινά αυτά. Εμάς πόσο θα είναι συνειδητό κάτι τέτοιο; Και το σπουδαιότερο από όλα είναι: «Πώς μπορώ να λέω ότι θέλω να είμαι ταυτισμένος μαζί Του και να μην σκέφτομαι όπως σκέφτεται Εκείνος, να μη ζω όπως ζει Εκείνος, ούτε και να δρω όπως δρα Εκείνος»;

Τα πράγματα ξεκινάνε με την σειρά. Πρώτα σκέφτομαι, μετά ζω και μετά δρω. Μαθαίνω να σκέφτομαι με το θέλημά Του, να ζω όπως ζούσε Εκείνος και να δρω όπως δρούσε Εκείνος. Δηλαδή, να έχω το θέλημά Του κριτήριο στις αποφάσεις. Θα αποφασίσω αυτό ή εκείνο; Με τι φως θα μπορέσω να καταλάβω τι πρέπει να επιλέξω ανάμεσα στα δυο; Άπειρα διλήμματα στην ανθρώπινη ζωή. Από λεπτομερειακά μέχρι καίρια και ουσιαστικά, και μερικές φορές συντριπτικά και τραγικά. Τι θα αποφασίσω μπροστά σε ένα δίλημμα; Εάν δεν έχω μάθει να αποφασίζω σε μικρά διλήμματα, στα μεγάλα τι θα κάνω;

Ένα, λοιπόν, είναι «εάν το θέλημά Του είναι κριτήριο για τις επιλογές μου», και ένα είναι «εάν ζω με τον τρόπο που ζούσε Εκείνος». Πώς ζούσε Εκείνος; Χωρίς να αγωνιά για το «φαίνεσθαι». Χωρίς να Τον νοιάζει πώς φαίνεται και τι γνώμη έχουν οι άλλοι. Αυτό είναι καίριο θέμα, γιατί αν δεν ελευθερωθούμε από αυτά τα δυο πράγματα, ούτε εμείς, ούτε τα παιδιά μας, που έρχονται μετά από εμάς, θα πάρουν ανάσα. Θα κοντανασαίνουμε από την αγωνία της εικόνας μας, και από την αγωνία της γνώμης των άλλων. Άμα δεν το καταλάβουμε αυτό, θα είναι όλη μας η ζωή ένα καθήκον που θα το κουβαλάμε σαν σαμάρι, που θέλουμε να το ξεφορτωθούμε, να το πετάξουμε από πάνω μας.

Και το τρίτο, που είναι ο τρόπος με τον οποίο δρω, που σημαίνει: «Πώς αντιμετωπίζω αυτόν που με απορρίπτει, που με ενοχλεί, που είναι πρόβλημά μου»; Όταν όλοι με σέβονται, με αγαπούν και με αποδέχονται, αλλοίμονό μου να μην είχα κι εγώ τα ίδια συναισθήματα! Αλλοίμονο μου! Θα ήμουν δαιμονικό πρόσωπο. Αλλά όταν με απορρίπτει, με ενοχλεί, μου είναι πρόβλημα, εκεί πώς δρω και τι κάνω; Να μην λέμε μονάχα, λοιπόν, «Εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος» με το στόμα μας. Θα πρέπει να το λέμε με την ύπαρξή μας ολόκληρη, με την σκέψη μας, με τον τρόπο ζωής μας, με τον τρόπο ενεργειών μας.

Τώρα που θα πάρουμε αυτά τα φύλλα των φοινίκων αναμιμνησκόμενοι το γεγονός της Εισόδου του Χριστού στα Ιεροσόλυμα (στην πόλη της ψυχής μας τελικά!), ας θυμόμαστε επίσης ότι έβαζαν στεφάνια στους ανθρώπους όταν έκαναν γιορτές και πανηγύρια. Κάτι ανάλογο είναι η σημερινή γιορτή. Στεφανώνονται οι νικητές. Πρέπει να γίνουμε και εμείς νικητές όλων των παραλόγων παθών, τα οποία μας είναι αφεντικά και μας τυραννάνε. Ο Θεός να το δώσει.

Όταν λέμε «Εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος», δεν πρέπει να Του το λέμε με την παροιμία, «όποτε πάω στην Εκκλησιά βάγια μοιράζουν». Η σχέση με τον Χριστό δεν είναι ένα καθήκον. Είναι μία ποιότητα δεδομένων. Αν δεν μπορώ αυτό να το ξεχωρίσω, θα καταντήσω να φύγω από κοντά Του.