Αγαπητοί αδελφοί, συγγενείς,

και φίλοι του Γιώργου Παπαμιχαήλ,

Στεκόμαστε σήμερα με συγκίνηση και σεβασμό μπροστά στην αναχώρηση προς την «απέναντι Κώμην της Βασιλείας του Θεού» ενός ανθρώπου που έζησε μια μακρά ζωή, αφήνοντας πίσω του όχι μόνο μια μεγάλη και δημιουργική διαδρομή, αλλά και ένα σπουδαίο αποτύπωμα προσφοράς στον συνάνθρωπο και την πόλη μας.

   Ο εκλιπών υπήρξε ένας εξαίρετος γιατρός και χειρουργός. Για πολλά χρόνια υπηρέτησε με συνέπεια, υπευθυνότητα και αυταπάρνηση τη δημόσια υγεία από τη θέση του Διευθυντή του Νοσοκομείου της πόλης μας. Σε δύσκολες εποχές, με περιορισμένα μέσα και πολλές ανάγκες, στάθηκε δίπλα στον ασθενή, αναλαμβάνοντας την ευθύνη της ανθρώπινης ζωής με επιστημονική επάρκεια, γενναιότητα και αίσθημα καθήκοντος.

  Η ιατρική δεν είναι μόνο επιστήμη. Είναι λειτούργημα. Είναι η συνάντηση της γνώσης με την ευθύνη, της δεξιότητας με την αγάπη, της επιστημονικής κατάρτισης με τον σεβασμό στην ιερότητα της ανθρώπινης ζωής.

    Ο Γιώργος δεν καταγόταν από κάποιο υλικά πλούσιο σπίτι. Τις σπουδές του τις κάλυψε δουλεύοντας τα καλοκαίρια όλα στις ανασκαφές, που έκανε ο καθηγητής Δάκαρης στην αρχαία Κασσώπη. Στη συνέχεια δούλεψε στις ιδιωτικές κλινικές ως βοηθός και απόχτησε πείρα με τον κόπο του και μυαλό του, η οποία του έγινε εφαλτήριο για ουσιαστικές σπουδές και ανετότερο τρόπο ζωής.

     Σε αυτή τη δεύτερη επαγγελματική φάση γνώρισε τη Χρυσούλα με την οποία ζήσανε μαζί «πλείον ημίσεως αιώνος» και που αποδείχτηκε ο καλός άγγελος της ζωής του. Που τον αγάπησε θυσιαστικά όντας πάντα δίπλα του. Που κατανόησε τις αιχμές, τις ακμές και την αψάδα του χαρακτήρα που είχε ο Γιώργος. Που πάντοτε αγωνιούσε η Χρυσούλα (σε όλη τους τη ζωή, και ιδιαίτερα στην τελευταία φάση) για την εξομολόγηση του Γιώργου και την συνειδητή του σχέση με τον Χριστό. Και μπορώ να βεβαιώσω ότι το κατάφερε.

     Είχαμε πάντα μια καλή σχέση με τον Γιώργο. Στο τέλος της ζωής του είχαμε ακόμη καλύτερη, η οποία μου αποκάλυψε καλύτερα από κάθε άλλη αναφορά τον εσωτερικό του κόσμο.

     Όταν συναντηθήκαμε για αποτίμηση του curriculum vitae του μου διηγήθηκε-περιέγραψε μια παλαιά συνήθεια των γιατρών (τότε που έχοντας αυτογνωσία ρεαλιστική δεν πίστευαν ότι είναι παντοδύναμοι). Θυμόταν τα πρώτα χρόνια της ιατρικής του σταδιοδρομίας, τότε που οι συνταγές γράφονταν ακόμη με το χέρι, ο γιατρός σημείωνε προσεκτικά τις φαρμακευτικές ουσίες και τις δοσολογίες τους και, σαν επίτιτλο της συνταγής, έγραφε δύο λατινικές λέξεις: cum Deo. Δηλαδή, «συν Θεῷ».

     Ίσως για κάποιους να ήταν απλώς μια συνήθεια, μια τυπική επίκληση στην ιατρική συνταγή. Για τον Γιώργο, όμως, από όσα κουβεντιάσαμε φαίνεται πως έκρυβε κάτι πολύ βαθύτερο. Του ήταν αφορμή προβληματισμού. Ήταν μια σιωπηλή ομολογία ότι, όσο μεγάλη κι αν είναι η επιστημονική γνώση, όσο σταθερό κι αν είναι το χέρι του χειρουργού, όσο προσεκτικά κι αν υπολογίζονται οι δόσεις και οι θεραπείες, ο άνθρωπος δεν είναι παντοδύναμος. «Ο γιατρός φροντίζει, ο Θεός θεραπεύει», μου έλεγε από πείρα.

     Αυτές οι δύο λέξεις, cum Deo, συμπύκνωναν ίσως ολόκληρη τη φιλοσοφία της ζωής του: να εργάζεται ο άνθρωπος με υπευθυνότητα, να προσφέρει με αυταπάρνηση, να αγωνίζεται με όλες του τις δυνάμεις, αλλά να γνωρίζει συγχρόνως ότι δεν είναι αυτός ο απόλυτος κύριος της ζωής, που παραμένει δώρο του Θεού.

     Αυτή η συνείδηση δεν μειώνει την αξία της ιατρικής επιστήμης. Αντίθετα, την εξυψώνει, γιατί τη συνδέει με την ταπεινότητα, την πίστη και τον σεβασμό προς τον άνθρωπο.

     Σήμερα, καθώς τον αποχαιρετούμε, δεν αποχαιρετούμε μόνο έναν διακεκριμένο επιστήμονα και έναν ευσυνείδητο δημόσιο λειτουργό. Αποχαιρετούμε έναν άνθρωπο που ταύτισε τη ζωή του με την προσφορά στην κοινωνία της Πρέβεζας, και που, μέσα από το δικό του παράδειγμα, μας υπενθυμίζει ότι η μεγαλύτερη αξία κάθε επιστήμης βρίσκεται στην υπηρεσία του ανθρώπου.

     Στη σύζυγό του Χρυσούλα, τους δυο γιούς, τις νύφες και τα πέντε εγγόνια του εκφράζουμε την ειλικρινή μας συμπαράσταση και προσευχόμαστε ο Θεός να τους ενισχύσει και να τους παρηγορεί.

     Και για εκείνον, που ολοκλήρωσε πλέον την επίγεια διαδρομή του, ας του ευχηθούμε τις δύο εκείνες λέξεις που συνόδευαν τις πρώτες του ιατρικές συνταγές και που σήμερα αποκτούν τη βαθύτερη και ουσιαστικότερη προσευχή μας: Cum Deο!

     Με τον Θεό ξεκίνησε την πορεία του, με την πίστη και την ευθύνη υπηρέτησε τον άνθρωπο και στα χέρια του Θεού παραδίδουμε τώρα την ψυχή του.

     Αιωνία του η μνήμη!